Nowości
Home / Atrakcje turystyczne / Collegium Gostomianum
Collegium Gostomianum

Collegium Gostomianum

Na wysokiej skarpie nad Wisłą rzuca się w oczy pomalowany na biało budynek ze zdobioną attyką. Wiele osób, które pierwszy raz przyjeżdżają do Sandomierza bierze go za zamek. To jednak siedziba dawnego Collegium Gostomianum. Ufundowana przez kasztelana sandomierskiego Hieronima Gostomskiego, a prowadzona przez jezuitów szkoła należała do najstarszych szkół średnich w Polsce. Dziś tradycje tego miejsca są kontynuowane. Znalazło tu swoją siedzibę I Liceum ogólnokształcące.

Historia Collegium Gostomianum

Przełom XVI i XVII wieku przyniósł w Polsce znaczne postępy jeśli chodzi o edukację. Dotyczyło to oczywiście grup najbardziej zamożnych czyli szlachty i magnaterii. Wysyłali oni swoich synów do szkół na zachodzie Europy. Jednak rozwój szkolnictwa protestanckiego w Polsce wymusił także na katolikach otwieranie nowych szkół. Opiekę nad nimi sprawowały przede wszystkim dwa stosunkowo niedawno powstałe zakony czyli jezuici i pijarzy. Rozwój tych szkół, które nierzadko stały na bardzo wysokim poziomie pozwolił na powiększenie liczby osób, które mogły sobie pozwolić na gruntowne kształcenie synów.

W 1602 roku Hieronim Gostomski, ówczesny kasztelan sandomierski oraz wojewoda poznański ufundował w Sandomierzu szkołę średnią. Jej prowadzenie powierzono jezuitom. Gmach szkoły wzniesiono do 1615 roku. Jego pierwszym przełożonym został Sebastian Bobola, którego bratem stryjecznym był jeden z patronów Polski, święty Andrzej Bobola.

Budynek Collegium Gostomianum zbudowany został w stylu barokowym. Jego najbardziej rzucającą się w oczy ozdobą jest dekorowana attyka. W ciągu dwustu lat istnienia kolegium było ono dwukrotnie trawione przez wielkie pożary. Mimo tego podnosiło się ono do życia, będąc jedną z lepszych szkół w tej części Polski. Kres jej istnienia przyniosły rozbiory oraz józefińska kasata zakonów. Po pożarze w 1813 roku budynek został odbudowany, ale przeznaczono go już na siedzibę biskupa oraz szkołę wydziałową. Z czasem nieremontowany popadał w ruinę i w połowie XIX wieku rozebrano jedno skrzydło oraz stojący na dziedzińcu kościół świętego Pawła. Według podań miał on być datowany na XII wiek. Zachowało się najstarsze, wschodnie skrzydło, które jednak stawało się powoli ruiną.

Próby jego ratowania podjęto dopiero w II połowie XX wieku. Po długotrwałych debatach na przełomie tysiącleci przekazano je I Liceum Ogólnokształcącemu, które wprowadziło się tu po remoncie. Tym samym podtrzymaniu uległy tradycje tego miejsca. Wraz z remontem uprzątnięto także otocznie, w tym cienisty skwer, dodający budowli uroku.

Collegium Gostomianum przyciąga dziś wzrok każdego, kto przybywa do Sandomierza. Jest doskonałym przykładem zabytku, który do dziś służy miejscowej społeczności.

Zobacz też:

Zabytki Sanomierza

About Agnieszka Wisniewska

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Scroll To Top