Nowości
Home / Atrakcje turystyczne / Pogórze Gubałowskie
Pogórze Gubałowskie

Pogórze Gubałowskie

Większość turystów, będąc w Zakopanem ogranicza się do spacerów po Tatrach Zachodnich, tatrzańskich dolinkach, czy wjazdu na Gubałówkę. Bardziej wprawni górołazi wybierają wspinaczkę na wyższe i wybitniejsze szczyty Tatr Wysokich. Zależy, jakimi czynnikami się kierujemy. Oprócz predyspozycji i kondycji fizycznej, ważnym – jak nie najważniejszym czynnikiem jest pogoda. Pogoda, która czasem tak szybko zmienia swoje oblicze. Deszcz, śnieg, zawierucha by na chwilę wyszło słońce. A co robić w górach, kiedy pada deszcz? No właśnie. Na pierwszą myśl nasuwa nam się pewnie zatłoczona ulica Krupówki, gdzie handlarze prześcigają się w handlu różnego rodzaju markami made in china. Owszem, możemy pójść do jednej z wielu, również głośnych i zatłoczonych knajpek by w gwarze i salwach śmiechu posłuchać kapeli góralskiej.

Dla bardziej ambitnych, samo Zakopane oferuje wiele turystycznych atrakcji. Jednak dla większości turystów, pierwszym miejscem, który odwiedzają jest Gubałówka. Na szczyt ten możemy wejść lub wjechać kolejką linowo-terenową uruchomioną w 1938 r. Na Gubałówce znajduje się węzeł szlaków, którym możemy się przedostać w kilka ciekawych zakątków Pogórza Gubałowskiego rozciągającego się między dolinami Czarnego Dunajca od zachodu i Białego Dunajca od wschodu. Teren ten stwarza dogodne warunki do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej poprzez liczne szlaki turystyczne jak i narciarskie, gdzie możemy poszusować na trasach o różnej trudności. Jest wręcz idealnym terenem, kiedy pierwszy raz zakładamy narty na nogi. Niestety, Pogórze Gubałowskie jest rzadziej odwiedzane przez turystów, którzy ograniczają się jedynie do wspomnianej Gubałówki, Szymoszkowej i Butorowego Wierchu, gdzie dostanie się na w/w szczyty ułatwiają nam kolejki górskie. Wszystkie te stacje łączy tzw. „promenada gubałowska”, którą może przejechać tam i z powrotem dorożką. Od 1997 r., kiedy te tereny odwiedził Papież Polak nazywana jest „drogą papieską”. Wcześniej nosiła imię Stanisława Zubeka a jeszcze wcześniej Bolesława Bieruta.

Pogórze Gubałowskie jest częścią Pogórza Spisko-Gubałowskiego, a najwyższym szczytem nie jest, najczęściej odwiedzana Gubałówka, ale Palenica Kościeliska (1183 m n.p.m.). Zwiedzanie Pogórza Gubałowskiego rozpoczynamy jednak ze szczytu bezpośrednio wznoszącym się nad Zakopanem, gdzie znajduje się węzeł szlaków we wszystkie strony świata. To stąd najczęściej przewodnicy rozpoczynają oprowadzanie wycieczek jak i omawianie geologii Tatr oraz pięter roślinności. Najczęściej uczęszczaną trasą na szczyt Gubałówki jest żółty szlak spod Starego Kościółka w Zakopanem oraz czerwony szlak granią pogórza na Butorowy Wierch. Początkowo po drodze mijamy liczne stragany z różnymi souvenirami turystycznymi jak i przydrożne knajpki po puchatego misia, z którym możemy sobie zrobić zdjęcie, za jedyne 5 zł. Na końcu straganów, po prawej stronie mijamy piękną drewnianą kaplicę Matki Bożej Różańcowej ufundowaną przez rodzinę Bachledów w 1962 r. jako wotum dziękczynne za ocalenia od śmierci podczas II wojny światowej. Idąc w kierunku Butorowego Wierchu po lewej stronie roztaczają nam się najpiękniejsze widoki na prawie całe pasmo Tatr z Kotliną Zakopiańską. Od północy majaczą nam Gorce, Orawa oraz Babia Góra.

Dochodząc do końca promenady możemy albo skręcić w lewo dojeżdżając lub dochodząc do Kościeliska lub w prawo do Chochołowa (równolegle biegną szlaki turystyczne) jak i przejść czarnym szlakiem do Witowa.

Wybierając wariant przejścia do Chochołowa, skręcamy w prawo idąc wzdłuż drogi a jednocześnie czerwonego szlaku w kierunku Dzianisza. Pierwszym przysiółkiem, który mijamy są Słodyczki, gdzie na końcu drogi znajduje się rozwidlenie na żółty i czerwony szlak. Wybierając wariant drugi, wejdziemy na szlak im. Powstania Chochołowskiego stanowiącym fragment Podhalańskiego Szlaku Wolnościowego. Szlak ten jest niezwykle ciekawy pod względem sakralnym, gdzie co pewien czas natrafimy na wszelkiego rodzaju kapliczki i miejsca, które dla mieszkańców Pogórza Gubałowskiego stanowią miejsca pamięci. Już po pierwszych kilkunastu metrach,  w drodze na Gruszków Wierch zobaczymy ostrosłupową, oszalowaną kapliczkę pokrytą gontowym daszkiem a dalej natniemy się na ślady dawnego miejsca grzebalnego oraz kaźni, gdzie Niemcy rozstrzelali kilku Polaków.

Zabytkowa kaplica w Dzianiszu

Szlak ten schodzi do Chochołowa, tak jak szlak żółty, który biegnie wraz z asfaltową, wiejską drogą. Ma jednak ona swój urok, gdyż idąc drogą mijamy liczne gospodarstwa domowe, gdzie możemy zaznajomić się z kulturą i życiem tamtejszych mieszkańców. Drugim atutem są liczne zabytki i miejsca, na które warto zwrócić uwagę. Idąc do Dzianisza wzdłuż Dzianiskiego Potoku, po kolei mijamy liczne przysiółki. Sam Dzianisz zbudowany jest na „snurecku” i jeszcze dzisiaj posiada typowo podhalańskie zagrody i domy. Oprócz najstarszej drewnianej zagrody, zabytkowej dzwonnicy loretańskiej i resztek dawnego dworu, gdzie w XVIII w. mieszkali, na polecenie króla St. Augusta Poniatowskiego, górnicy pracujący w masywie Ornaku – warto zwrócić uwagę na zabytkowy drewniany kościół Matki Bożej Częstochowskiej.

Swoją formą nawiązuje do stylu regionalnego. Zbudowany z drewna na zrąb, oszalowany i pokryty gontem. Na belce tęczowej wyryta jest data 1832-1837, która mówi o latach, kiedy kościół powstał. W detalach kościoła zauważymy liczne nawiązania do symboliki i tradycji góralskich. Ten szlak polecam w porze zimowej, kiedy to nie odczuwamy twardego asfaltowego podłoża pod nogami. Po ok. 2.5 h spaceru żółtym szlakiem dochodzimy do Chochołowa zwanego enklawą budownictwa drewnianego. Wieś ma charakter ulicówki, gdzie po dwóch stronach drogi umieszczone są przepiękne drewniane chałupy w stylu góralskim. Większość z nich ma konstrukcję zrębową i najczęściej są zwrócone szczytami ku drodze. Z tyłu, za budynkami mieszkalnymi, znajdują się zabudowania gospodarcze. Wnętrza chałup znane są z czystości i bogactwa zdobień. Większość domostw zbudowana jest z kilku pni drzew, ale chałupa nr 24 zbudowana jest z jednego pnia, dlatego też zwana chałupą „z jednej jedli”. Najstarszą w Chochołowie jest chałupa Bafii, w której dzisiaj znajduje się Muzeum Powstania Chochołowskiego. Chałupy czyszczone są raz w roku na Wielkanoc. W centralnym punkcie wsi, znajduje się kościół p.w. św. Jacka z XIX w. zbudowany na miejscu kościoła drewnianego. Fundatorem świątyni był ks. Wojciech Blaszyński, który tragicznie zginął podczas jej budowy.

Kościół św. Jacka- Chochołów

Pomiędzy Chochołowem a Dzianiszem znajduje się równie urokliwa miejscowość na Podhalu – Witów. To właśnie w Witowie bierze początek rzeka Czarny Dunajec z połączenia Siwej Wody i Kirowej Wody. Wieś ta znana jest przede wszystkich ze sportów zimowych i osoby Jagny Marczułajtis – słynnej polskiej snowboardzistki, która założyła i prowadzi ośrodek sportów zimowych Witów-Ski. Inną znaną osobą pochodzącą z Witowa jest Kazimierz Długopolski i Jego syn – Krystian. Oboje również związani z narciarstwem. Nieopodal, na szczycie Magury Witowskiej, do 2007 r. istniało turystyczne przejście graniczne ze Słowacją. Najważniejszym zabytkiem Witowa, oprócz charakterystycznej podhalańskiej zabudowy, jest piękny drewniany kościół p.w. Matki Bożej Szkaplerznej, który prowadzą Salezjanie.

Przemieszczając się z Gubałówki na wschód, szlakiem niebieskim dojdziemy do wsi Nowe Bystre, która zachowała oryginalny styl zabudowy góralskiej. Co ciekawe, dzisiejsi mieszkańcy dostosowują się do tradycyjnej zabudowy nie powodując chaosu i przemieszania stylów. Najważniejszym zabytkiem nowobystrzanin jest kościół p.w. św. Jana Chrzciciela, powstałego pod koniec XIX w. Z Nowego Bystrego, odbijając w prawo, dojdziemy do najwyżej położonej miejscowości w Polsce – Ząb. Fakt ten upamiętnia obelisk przy drodze wraz z pomnikiem Jana Pawła II, postawionego na pamiątkę przejazdu Papieża Polaka wzdłuż Pogórza Gubałowskiego. Z okolic Zębu podziwiać możemy rozległe panoramy na Tatry od Hawrania po Krzesanicę, a przy dobre pogodzie i Orawskie Tatry Zachodnie.  Przepięknie się przedstawia Podtatrze o zachodzie i wschodzie słońca. Zabudowa Zębu także ma charakter typowo podhalański, niestety zeszpecony przez nowoczesne hotele i pensjonaty dla turystów, którzy coraz częściej odwiedzają te tereny. Najpiękniejszym zabytkiem Zębu jest drewniany, pokryty gontem kościół św. Anny.

Drewniany kościół w Zębie

Jest to stosunkowo młody zabytek, bo powstał na początku XX w. a najważniejszym elementem kościoła jest ołtarz główny, który wykonał przyjaciel Stanisława Witkiewicza – Wojciech Brzega. Na placu kościelnym na uwagę zasługuje kapliczka ufundowana przez rodzinę ze Stanów Zjednoczonych, jako wotum dziękczynności za przejazd Jana Pawła II przez Gubałówkę i Ząb w 1997 r. Nieopodal kościoła znajduje się niezwykle urokliwy cmentarz z przepięknymi murowanymi i drewnianymi nagrobkami.

Z Zębu już niedaleko mamy do kolejnego sakralnego miejsca, zasługującego na uwagę, a jest to Bachledówka. Niewielkie wzgórze położone nad wsią Czerwienne w środkowej części Pogórza Gubałowskiego. Stamtąd też rozpościera się jedno z najładniejszych widoków na Tatry i Beskidy. Miejsce to tworzy majestatyczny klimat spokoju i wolności a czynnikiem dopełniającym jest niezwykle urokliwy kościół p.w. Matki Bożej Częstochowskiej. Piękny, drewniany, wyróżniający się góralską snycerką. Powstał w 1985 r. a wnętrze wyróżnia się przepięknymi motywami górskimi i geometrycznymi wykonanymi z różnego rodzaju drewna. Kamień węgielny pod jego budowę został przewieziony do Watykanu i tam poświęcony przez Jana Pawła II.

Nie sposób wymienić wszystkich atrakcji turystycznych Pogórza Gubałowskiego, ale z pewnością każdy znajdzie tam coś dla siebie. Również cykliści, gdyż do wszystkich opisanych miejsc można dojechać na rowerze. O każdej porze roku, roi się na Gubałówce od turystów chcących obejrzeć najpopularniejszą panoramę najwyższych gór Polski, ale warto szerzej zainteresować się terenem od Poronina do Witowa aby poznać to czego jeszcze nie zdążyliśmy zobaczyć.

About Dorota Gemander

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Scroll To Top